Küçük işletmelerde kullanılan birçok ticari program, muhasebe ve stok yazılımı veritabanı olarak ücretsiz SQL Server Express ile gelir. Yıllar geçtikçe faturalar, hareketler, belgeler birikir ve bir gün program "veritabanı dolu" hatası verir. Bu yazıda SQL Server Express sınırlarını, SQL Server 2025 Express'te değişen sınırı ve sınıra dayanınca neler yapılabileceğini anlatıyoruz.
Express'in sınırları
- Veritabanı boyutu: SQL Server 2022 ve öncesinde veritabanı başına 10 GB. SQL Server 2025 Express ile bu sınır 50 GB'a çıkarıldı.
- Bellek: Veritabanı motorunun önbellek için kullanabileceği bellek yaklaşık 1,4 GB ile sınırlı. Sunucuda 64 GB RAM olsa bile Express bunun küçük bir kısmını kullanır.
- İşlemci: Tek soket veya dört çekirdekten azı.
- SQL Agent yok: Zamanlanmış yedekleme ve bakım işleri için SQL Agent bulunmaz; bu işler Windows Görev Zamanlayıcısı veya harici bir yedekleme yazılımıyla yapılır.
Boyut sınırı veri dosyası (.mdf) için geçerlidir; log dosyası (.ldf) bu hesaba girmez.
Sınıra yaklaştığınızı nasıl anlarsınız?
SQL Server Management Studio'da veritabanına sağ tıklayıp Raporlar > Standart Raporlar > Disk Kullanımı seçin. Ya da veri klasöründe .mdf dosyasının boyutuna bakın. 10 GB sınırlı bir sürümde 8-9 GB'a gelmişseniz planlama zamanı gelmiştir. Birçok program yıl sonu devir işlemlerinde geçici olarak çok büyür; sınıra en çok bu dönemlerde dayanılır.
Sınıra gelince ne olur?
Veritabanı yeni veri yazamaz. Programda fatura, irsaliye, stok hareketi kaydederken hata alınır. Mevcut veriler okunabilir ama iş durur. Bu yüzden sınıra dayanmadan önce harekete geçmek gerekir.
Seçenekler
1. Temizlik ve arşiv
Bazı programlar eski dönemleri ayrı bir veritabanına devretmeye, belge ve resim eklerini dosya sistemine taşımaya izin verir. Program üreticisinin önerdiği yöntemle yapılan devir ve arşiv, veritabanını küçültür. Kendi başınıza tablo silmek ya da "küçültme" komutlarıyla oynamak veri kaybına yol açabilir.
2. SQL Server 2025 Express'e geçmek
Program üreticisi SQL Server 2025'i destekliyorsa, Express'in yeni 50 GB sınırı birçok küçük işletme için yıllarca yetecek bir alan sağlar. Geçiş, mevcut veritabanının yedeğini alıp yeni sürüme geri yükleyerek yapılır. Ancak bellek sınırı değişmediği için büyük veritabanlarında performans Express'in sınırında kalmaya devam eder.
3. Standard sürüme geçmek
Kullanıcı sayısı arttıysa, raporlar yavaşsa ve veri büyümeye devam ediyorsa lisanslı Standard sürüm daha doğru bir yatırım olabilir. Aynı sunucuda sürüm yükseltmesi ile veritabanları yerinde kalarak geçiş yapılabilir; daha fazla bellek ve işlemci kullanılır, SQL Agent gelir.
Yedekleme Express'te daha da önemli
SQL Agent olmadığı için birçok Express kurulumunda düzenli yedek hiç alınmıyor ya da yalnızca programın içinden, elle alınıyor. Yedeklerin otomatik, şifreli ve farklı lokasyona gönderilecek şekilde alınması için kendi geliştirdiğimiz veritabanı yedekleme yazılımı Express sürümlerinde de çalışır. Program yavaşlığı konusunda ilk kontroller için ticari program yavaşladı yazımıza bakabilirsiniz.
Veritabanınız Express sınırına yaklaşıyorsa Tokat'ta sunucu kurulum ve bakım ekibimizle seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
SQL Server Express'in veritabanı boyutu sınırı nedir?
Sınır dolunca ne olur?
Log dosyası da sınıra dahil mi?
Express'ten Standard'a geçmek zor mu?
Bu konuda destek mi lazım?
Windows Server ve Linux sunucu kurulumu, bakım ve optimizasyon, Veeam yedekleme, IIS yapılandırması ile SQL Server, MySQL ve Firebird…
