Satın aldığı ürünü hemen almak isteyen müşteri telefonundan bir havale dekontu gösterir: tutar doğru, banka logosu yerinde, saat birkaç dakika öncesini gösteriyor. Satıcı ürünü teslim eder; ancak para hiçbir zaman hesaba geçmez. Görüntü düzenleme araçları ve yapay zekâ ile gerçeğinden ayırt edilmesi neredeyse imkânsız sahte dekontlar üretilebiliyor. Bu dolandırıcılık türü özellikle ikinci el satışlarda, telefon ve elektronik mağazalarında, kuyumcularda ve kapıda teslimatlarda görülüyor.
Görüntüye güvenmeyin
Dekontun ekran görüntüsü, PDF'i veya kâğıt çıktısı ödemenin yapıldığını kanıtlamaz. Sahte dekontlarda yazı tipi, logo ve düzen kusursuz olabilir. Görüntü üzerinde inceleme yaparak sahteliği anlamaya çalışmak hem zaman alır hem de güvenilir değildir.
Tek doğru yöntem
Ödemenin yapıldığından emin olmanın tek güvenilir yolu, kendi bankacılık uygulamanızdan veya şubenizden paranın hesabınıza geçtiğini görmektir. Tutar, gönderen adı ve açıklama hesap hareketlerinde görünmeden ürün teslim edilmemelidir. Müşterinin gösterdiği bir bağlantıya tıklayarak "kontrol etmek" de sahte bir sayfaya yönlendirilme riski taşır.
Personel için kural
Mağazada birden fazla çalışan varsa, hangi tutarın üzerindeki satışlarda kimin ödemeyi doğrulayacağı belirlenmelidir. Kasiyerin bankacılık uygulamasına erişimi yoksa, ödeme yetkili kişi tarafından teyit edilmeden teslimat yapılmamalıdır. Bu kural, müşteri baskısına ve aciliyet hikâyelerine rağmen uygulanmalıdır.
Sahte faturalar
Benzer araçlarla tedarikçi adına sahte faturalar da üretilebiliyor; özellikle "banka hesabımız değişti" mesajıyla birlikte. e-Fatura ve e-Arşiv belgeleri resmi sorgulama araçlarıyla doğrulanabilir. Hesap değişikliği bildirimleri ise mutlaka tedarikçinin önceden bilinen telefon numarasından teyit edilmelidir. Bu konuda IBAN değişikliği dolandırıcılığı yazımıza bakabilirsiniz.
Sesli talimatlar
Yapay zekâ ile yöneticinin sesi taklit edilerek acil havale talimatı verilmesi de görülen yöntemlerdendir. Bu konuda ses klonlama dolandırıcılığı yazımıza bakabilirsiniz.
Özet kural
- Dekont değil, hesap hareketi.
- Para görünmeden teslimat yok.
- Hesap değişikliği bilinen numaradan teyit.
- Aciliyet baskısı, şüphe sebebidir.
Olay yaşanırsa
Sahte dekontla ürün teslim edildiyse vakit kaybetmeden kolluk kuvvetlerine başvurulmalı, mağaza kamera kayıtları ve yazışmalar saklanmalıdır. Kamera görüntülerinin teslimi için kamera görüntüsü dışa aktarma yazımıza bakabilirsiniz.
Sur Bilgisayar olarak işletmelere dolandırıcılık ve oltalama farkındalığı, e-posta güvenliği ve ağ güvenliği konularında destek veriyoruz. Ayrıntılar için network güvenlik sistemi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dekont gerçek gibi görünüyor. Nasıl anlarım?
FAST ile gelen ödeme anında görünür mü?
Sahte fatura nasıl anlaşılır?
Bu konuda destek mi lazım?
Kurumların ağlarını firewall, IDS/IPS, VPN, NAC ve web filtreleme çözümleriyle koruyoruz; güvenlik politikası ve personel farkındalık…
