"Dosyanın üzerine yanlışlıkla kaydettim, dünkü hâli lazım." Bu cümle BT desteğine en sık gelen taleplerdendir. Windows Server'daki gölge kopyalar (Volume Shadow Copy) özelliği açıksa, kullanıcı bu işi kendisi birkaç tıklamayla yapabilir.
Nasıl çalışır?
Gölge kopyalar, belirlenen saatlerde diskin o anki durumunun bir anlık görüntüsünü alır. Yalnızca değişen bloklar saklandığı için tam kopya kadar yer kaplamaz. Kullanıcılar ağ paylaşımındaki bir dosya veya klasöre sağ tıklayıp "Önceki sürümler" sekmesinden geçmiş hâllere ulaşabilir.
Neler için idealdir?
- Yanlışlıkla üzerine kaydedilen belgeler
- Silinen dosya ve klasörler
- Bozulan bir Excel dosyasının önceki sağlam hâli
- Bir çalışanın yanlış düzenlemesinin geri alınması
Yedekten geri dönüşe göre çok daha hızlıdır ve BT desteği beklemeden kullanıcı tarafından yapılabilir.

Kurulum
Gölge kopyalar, dosya sunucusunda ilgili disk için açılır ve zamanlaması ayarlanır. Yaygın uygulama, mesai içinde öğle ve akşam saatlerinde iki kez almaktır. Kopyalar için ayrılacak alan sınırlandırılır; alan dolduğunda en eski kopyalar silinir. Ne kadar geriye gidilebileceği, bu alana ve günlük değişim miktarına bağlıdır.
Sınırları
Gölge kopyalar aynı disk üzerinde durur. Disk arızalandığında, RAID bozulduğunda veya sunucu kaybedildiğinde kopyalar da kaybolur. Fidye yazılımları da genellikle işe başlamadan önce gölge kopyaları siler. Bu nedenle gölge kopyalar asla yedeğin yerine geçmez; ayrıntılar için RAID yedek değildir ve Windows Server Backup yazılarımıza bakabilirsiniz.
Veritabanı dosyaları
Gölge kopyalar, çalışan veritabanı dosyalarının güvenli bir geri dönüşü için uygun değildir. Veritabanları kendi yedekleme yöntemleriyle yedeklenmelidir.
İzinlerle birlikte
Önceki sürümlere erişim, dosya izinlerine tabidir. Paylaşım ve NTFS izinlerinin doğru kurgulanması bu açıdan da önemlidir; ayrıntılar için NTFS ve paylaşım izinleri yazımıza bakabilirsiniz.
Kullanıcılara anlatın
Gölge kopyaların faydası, kullanıcıların bu özelliği bilmesine bağlıdır. Kısa bir duyuru veya ekran görüntülü bir rehberle "Önceki sürümler" sekmesinin nasıl kullanılacağını anlatmak, BT desteğine gelen geri alma taleplerini belirgin şekilde azaltır. Silinen dosyalar için dosyanın bulunduğu üst klasöre sağ tıklanması gerektiği özellikle vurgulanmalıdır.
Sur Bilgisayar olarak dosya sunucularında gölge kopya, izin yapısı ve yedekleme düzeninin kurulumu konusunda destek veriyoruz. Ayrıntılar için sunucu kurulum ve bakım hizmetleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Gölge kopyalar yedek yerine geçer mi?
Günde kaç kez alınmalı?
Kullanıcılar başkalarının dosyalarını geri alabilir mi?
Bu konuda destek mi lazım?
Windows Server ve Linux sunucu kurulumu, bakım ve optimizasyon, Veeam yedekleme, IIS yapılandırması ile SQL Server, MySQL ve Firebird…
