Windows Server lisanslamasının temelleri: sürüm, çekirdek ve erişim lisansı (CAL)

Yeni bir sunucu planlarken donanım kadar önemli ama çoğu zaman sonradan düşünülen konu Windows Server lisanslamasıdır. Lisanslama kuralları zaman zaman güncellenir ve ayrıntıları karmaşıktır; bu yazıda genel mantığı anlatıyoruz. Satın alma kararından önce güncel kuralları yetkili bir satıcıyla doğrulamak gerekir.

Sunucu lisansı

Windows Server, farklı ihtiyaçlar için farklı sürümlerle sunulur. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde en yaygın kullanılan sürümler, sanallaştırma haklarında farklılık gösterir. Güncel sürümlerde lisans, sunucudaki fiziksel işlemci çekirdek sayısına göre hesaplanır; belirli bir minimum çekirdek sayısı lisanslanmak zorundadır. Bu yüzden çok çekirdekli bir sunucu seçmek lisans maliyetini de etkiler.

Erişim lisansı (CAL)

Sunucu lisansı yalnızca sunucuyu kapsar. Sunucunun hizmetlerine (dosya paylaşımı, domain, yazdırma gibi) erişen kullanıcılar veya cihazlar için ayrıca istemci erişim lisansı (CAL) gerekir. İki türü vardır:

• Kullanıcı CAL: Bir kişinin istediği sayıda cihazdan sunucuya erişmesini lisanslar.
• Cihaz CAL: Bir cihazın, onu kullanan kişi sayısından bağımsız olarak erişimini lisanslar.

Uzak masaüstü lisansları

Çalışanlar veya şubeler ticari programı sunucuda uzak masaüstüyle kullanıyorsa, normal erişim lisanslarına ek olarak uzak masaüstü hizmetleri erişim lisansları gerekir. Bu konu, özellikle şubeden ve evden çalışma senaryolarında sık atlanır. Ayrıntılı senaryo için ticari programı uzak masaüstüyle kullanmak yazımıza bakabilirsiniz.

Sanallaştırma

Bir fiziksel sunucuda birden fazla sanal sunucu çalıştırılacaksa, kullanılan Windows Server sürümünün kaç sanal makineye hak verdiği önemlidir. İhtiyaca göre sürüm seçimi veya ek lisans planlaması yapılır.

Sık yapılan hatalar

• Sunucu lisansını alıp erişim lisanslarını unutmak.
• Uzak masaüstü kullanımını lisans hesabına katmamak.
• Çekirdek sayısı fazla bir sunucu seçip lisans maliyetini sonradan fark etmek.
• Lisans belgelerini ve faturalarını saklamamak.

Diğer yazılımlar

SQL Server, Office ve ticari programların da kendi lisans kuralları vardır. Ticari programınızın veritabanının hangi SQL Server sürümüyle çalıştığı ve ücretsiz sürümün sınırları için SQL Server Express sınırları yazımıza bakabilirsiniz.

Sur Bilgisayar olarak sunucu projelerinde donanım, lisans ve kurulumu birlikte planlıyoruz. Ayrıntılar için sunucu kurulum ve bakım sayfamıza bakabilirsiniz.